هر محموله وارداتی یا صادراتی، آزمونی برای سنجش چابکی و انطباقپذیری کسبوکار شما با قوانین است. در این میان، انتخاب نماینده گمرکی یک تصمیم حاشیهای نیست؛ بلکه گامی استراتژیک برای مدیریت ریسک عملیاتی و حقوقی است.
متأسفانه، بسیاری از صاحبان تجارت و صنایع ایران، هنوز تفاوت میان «حقالعملکار گمرک» (کارگزار رسمی با صلاحیت قانونی) و «ترخیصکار» (نماینده موردی یا قراردادی) را نمیدانند. این ابهام میتواند زیانهایی مانند جریمههای سنگین، تاخیر در ترخیص، یا حتی مشکلات حقوقی جدی را به همراه داشته باشد.
این راهنمای تخصصی، تهیهشده توسط متخصصان Salam Gomrok (شرکت توسعه تجاری ابوشهر)، به رمزگشایی این نقشها و انتخاب هوشمندانه برای سال ۱۴۰4 میپردازد و به شما کمک میکند:
اگر شما مدیر یک شرکت تولیدی، وارداتی یا خدماتی هستید و دغدغه شفافیت، سرعت و آرامش خاطر در فرآیند لجستیک و گمرک دارید، این راهنما برای شماست.
برای درک تفاوت عمیق این دو نقش، باید به سرچشمه قوانین حاکم بر آنها بازگشت.
این دو، صرفاً دو نام برای یک شغل نیستند، بلکه دو ساختار حقوقی کاملاً متمایز هستند که از دو قانون متفاوت نشأت میگیرند.
این تفاوت در مبنای قانونی، منشأ تمام تفاوتهای دیگر در مسئولیت، حوزه اختیارات و نحوه فعالیت آنهاست.
ماده ۳۵۷ قانون تجارت:
«حقالعملکار کسی است که به اسم خود ولی به حساب دیگری (آمر) معاملاتی کرده و در مقابل حقالعملی دریافت میدارد.»
ماده ۱۲۸ قانون امور گمرکی:
«کارگزار گمرکی در گمرک به شخصی اطلاق میشود که تشریفات گمرکی کالای متعلق به اشخاص دیگر را به وکالت از طرف آنان انجام دهد.»
اگر مبنای قانونی، «چیستی» این دو نقش را مشخص میکند، فرآیند احراز صلاحیت،
«کیفیت» و «تخصص» آنها را آشکار میسازد.
در اینجاست که شکاف عمیقی بین یک متخصص تأییدشده و یک نماینده صرف وجود دارد.
از آنجایی که حقالعملکار «به اسم خود» و مستقیم در برابر گمرک عمل میکند، در صورت بروز هرگونه تخلف یا اختلاف، او مسئول پرداخت جریمه و پاسخگویی خواهد بود. این مسئولیت شخصی، بزرگترین تضمین برای صحت عملیات و رعایت کامل قوانین است.
ترخیصکار صرفاً نماینده شما هستند. بنابراین تمام مسئولیت حقوقی و مالی بهصورت کامل بر عهده شما (صاحب کالا) خواهد بود؛ حتی اگر اشتباهی توسط ترخیصکار رخ دهد!
| نوع تخلف گمرکی | جریمه احتمالی (قانون امور گمرکی) | مسئول با حقالعملکار | مسئول با ترخیصکار |
|---|---|---|---|
| کماظهاری ارزش کالا | اخذ مابهالتفاوت + جریمه ۱۰٪ تا ۱۰۰٪ (ماده ۱۰۸) | حقالعملکار | صاحب کالا |
| اظهار تعرفه اشتباه | اخذ مابهالتفاوت + جریمه ۱۰٪ تا ۱۰۰٪ (ماده ۱۰۸) | حقالعملکار | صاحب کالا |
| اظهار کالای ممنوع بهجای مجاز | ضبط کالا و جریمه قاچاق (مواد ۱۰۵ و ۱۱۳) | حقالعملکار | صاحب کالا |
| عدم خروج ورود موقت در مهلت | وصول تضمین و جریمه قاچاق (ماده ۱۰۹) | حقالعملکار | صاحب کالا |
هزینه خدمات ترخیصکار معمولاً برای هر محموله بهصورت توافقی تعیین میشود و در نگاه اول جذاب به نظر میرسد، اما فاقد شفافیت و استاندارد مشخص است. مهمتر از آن، ریسکهای پنهان مالی را پوشش نمیدهد؛ اشتباهی کوچک میتواند منجر به جرائم، دموراژ یا توقف تولید و تحمل هزینههایی بهمراتب بالاتر از مبلغ صرفهجویی اولیه شود.
کارمزد حقالعملکاران رسمی طبق تعرفه مصوب اتحادیه (بر اساس ارزش CIF و حقوق ورودی) تعیین میشود؛ این به معنای ساختار شفاف، استاندارد و قابل پیشبینی است.
حداقل کارمزد هر پرونده در ۱۴۰۳: هفتاد میلیون ریال
سامانههای دیجیتال ابزار قدرتمندی هستند، اما پیچیدگی دادهها و هماهنگی میان گمرک، بانک و ثبت سفارش، ریسک خطا را بسیار بالا برده است.
کوچکترین اشتباه در ورود اطلاعات میتواند باعث توقف فرآیند، بازرسی اضافه و تاخیر شود.
حقالعملکار رسمی، هم به ابزار اشراف دارد و هم به منطق قوانین پشتپرده. او دادههای شما را طوری ثبت میکند که چراغ هشدار (Red Flag) فعال نشود و جریان ترخیص بدون اصطکاک پیش رود.
فعال اقتصادی مجاز (AEO) یعنی شریک قابل اعتماد گمرک: کمترین بازرسی، ترخیص اولویتدار و عبور سریعتر از رویههای قرمز.
راهنمای کامل ترخیص لپ تاپ و قطعات کامپیوتر در سال ۱۴۰۴. با آخرین قوانین گمرکی، کدها . . .
راهنمای کامل ترخیص یراق آلات در سال ۱۴۰۴. با آخرین قوانین، کدهای تعرفه گمرکی، هزین . . .
راهنمای کامل ترخیص لوله و اتصالات فلزی در سال ۱۴۰۴. با کد تعرفه (HS)، قوانین جدید، هز . . .
جامعترین راهنمای ترخیص لوازم یدکی خودرو در سال ۱۴۰۴. با مراحل کامل، هزینههای دق . . .
راهنمای جامع ترخیص سرخ کن در سال ۱۴۰۴. با تحلیل کامل ممنوعیت واردات لوازم خانگی، به . . .
راهنمای کامل ترخیص اجزاء و قطعات لوازم خانگی در سال ۱۴۰۴. از قوانین جدید و نرخ ارز گ . . .
🍉 جامعترین راهنمای صادرات هندوانه از ایران (۱۴۰۴). از آمار بازار و قوانین گمرکی ت . . .
ارائهدهنده تخصصی خدمات مشاوره و ترخیص کالا از تمامی گمرکات کشور. با تیمی باتجربه، پیگیر و مسئولیتپذیر، همراه و امین تجار و واردکنندگان کالا در تمام مراحل واردات هستیم. هدف ما، تسهیل تجارت، کاهش هزینهها و افزایش سرعت ترخیص کالا برای کسبوکار شماست.
